دستور مىدهد كه مكذبين را به حال خودشان واگذارد و متعرض ايشان نشود ، و در برابر حكم پروردگار خود صبر كند و او را با حمد تسبيح گويد . و در عين حال در بين اين مطالب مكذبين را تهديد مىكند به همان عذابى كه در آغاز سوره با آن تهديد مىكرد ، و آن عبارت بود از عذابى واقع كه دافعى برايش نيست ، و در اين آيات ، يك تهديد ديگر هم بر آن تهديد اضافه كرده براى ستمكاران . * ( « فَذَرْهُمْ حَتَّى يُلاقُوا يَوْمَهُمُ الَّذِي فِيه يُصْعَقُونَ » ) * كلمه « ذرهم » امر است ، و معناى « اتركهم » را مىدهد ، يعنى رهايشان كن ، و فعل مذكور فعلى است كه از ميان همه مشتقاتى كه يك ماده دارد - يعنى ماضى و مضارع و امر و نهى و جحد و نفى و استفهام و اسم فاعل و اسم مفعول - تنها مضارع و امر دارد ، و بقيه را ندارد ، و كلمه « يصعقون » ، مجهول مضارع از مصدر « اصعاق » به معناى ميراندن است . بعضى « 1 » هم گفته‌اند : ثلاثى مجرد آن يعنى « صعق » نيز معناى ميراندن را مىدهد ، و كلمه مورد بحث از همين ثلاثى مجرد است . خداى سبحان بعد از آنكه مكذبين دعوتش را به عذابى واقع و بدون شك انذار كرد ، و تمامى عذرهايى كه مىآورند و يا ممكن بود آنها را بهانه قرار دهند رد نمود ، و نيز بعد از آنكه به رسول گراميش فرمود : اينان در اصرار بر باطل به حدى رسيده‌اند كه اگر آيت حق را به چشم ببينند باز هم تاويل مىكنند ، اينك در اين آيه به آن جناب دستور مىدهد رهايشان كند و به حال خودشان وابگذارد ، و اين خود به طور كنايه تهديدى است به اينكه اگر به همين حال بمانند عذاب شاملشان خواهد شد . و مراد از يومى كه در آن يوم هلاك مىشوند ، روز نفخه صور است كه تمامى موجودات زنده در آسمانها و زمين مىميرند ، و خود يكى از علامتهاى قيامت است ، هم چنان كه در جايى ديگر فرموده : « وَنُفِخَ فِي الصُّورِ فَصَعِقَ مَنْ فِي السَّماواتِ وَمَنْ فِي الأَرْضِ » « 2 » . مؤيد اين معنا آيه بعدى است كه مىفرمايد : * ( « يَوْمَ لا يُغْنِي عَنْهُمْ كَيْدُهُمْ شَيْئاً وَلا هُمْ يُنْصَرُونَ ) * - روزى كه كيدشان كارى برايشان نمىسازد و هيچ كس هم ندارند كه ياريشان كند » چون به درد نخوردن كيد ، و نيز ياور نداشتن از خواص روز قيامت است كه در آن روز تمامى سببها از كار مىافتند ، و امر در آن روز تنها به دست خدا است .

--> ( 1 ) روح المعانى ، ج 27 ، ص 39 . ( 2 ) در صور دميده مىشود ، پس هر كس كه در آسمانها و در زمين باشد مىميرد . سوره زمر ، آيه 68 .